Ehliyet alırken IQ Seviyesi olacağı tartışması yeniden gündemde! İşte günün en çok konuşulan konusuna ilişkin bilinenler ve yanlış bilinenler...
SOSYAL MEDYADA BÜYÜK TARTIŞMA: IQ SINIRI GELİYOR MU?
Son günlerde sosyal medya kullanıcıları arasında hızla yayılan bir iddia var:
“IQ’su 79’un altında olan bireyler ehliyet alamayacak.”
Bu iddia, ehliyet almayı planlayan binlerce vatandaşı endişelendirdi.
Peki bu durum ne kadar gerçek? Yeni bir düzenleme mi geliyor?
MEVCUT MEVZUATTA IQ İFADESİ VAR MI?
Aslında bu konu yeni değil.
“Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik” adlı resmi belgede, zeka geriliği tanımı yer alıyor.
Yönetmeliğe göre: IQ seviyesi 79 ve altı olan bireyler “hafif zihinsel yetersizlik” kategorisinde yer alıyor ve bu kişiler için sürücü belgesi verilmemesi öngörülüyor.
HER ADAYA IQ TESTİ ZORUNLU MU?
Hayır. IQ testi tüm sürücü adaylarına otomatik olarak uygulanmıyor.
Ancak zihinsel gelişim geriliği, dikkat eksikliği, demans, duygusal dengesizlik veya benzeri ruhsal hastalıklar şüphesi olan bireyler için, psikiyatri uzmanı değerlendirmesi zorunlu hale geliyor.
Bu durumda hekim, gerek duyarsa IQ testi isteyebiliyor.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ NE DİYOR?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), IQ seviyesi 50-79 arasında olan bireyleri “hafif zihinsel yetersizlik” grubunda değerlendiriyor.
Türkiye'deki yönetmelik de bu uluslararası sınıflamayı baz alıyor.
UYGULAMA GENEL Mİ, ÖZEL Mİ?
Güncel durumda IQ testi, sadece psikiyatrik rahatsızlık şüphesi bulunan kişiler için geçerli.
Bu nedenle iddialar doğru olmakla birlikte, genel ehliyet alım sürecini etkilemiyor.
Ancak uzmanlar, trafik güvenliği açısından bu tip sağlık kontrollerinin önemli olduğunu vurguluyor.
YENİ BİR YÖNETMELİK GELECEK Mİ?
Şu an için yeni bir düzenleme ya da IQ testini zorunlu hale getiren bir yasa tasarısı bulunmuyor.
Ancak bu konuda artan tartışmalar, ilerleyen süreçte resmî adımların atılmasına neden olabilir.
EHLİYET SAĞLIK RAPORUNDA NELER VAR?
Ehliyet başvurusunda adaylar şu sağlık alanlarında değerlendiriliyor:
-
Görme
-
İşitme
-
Nörolojik hastalıklar
-
Ruh sağlığı
-
Zeka geriliği veya davranış bozukluğu
Bu alanlardan herhangi birinde şüphe oluşursa, uzman doktor görüşü gerekiyor.
SONUÇ: KORKUYA GEREK YOK AMA DİKKAT GEREK
IQ testi, her sürücü adayı için geçerli bir zorunluluk değil. Ancak belirli durumlarda bu test uygulanabilir ve sonucuna göre ehliyet alımı engellenebilir. Ayrıca Trafikte güvenliği sağlamak amacıyla zihinsel ve psikolojik değerlendirmelerin önem kazandığı bu süreçte, yetkililerin şeffaf açıklamalar yapması bekleniyor.