Hollanda’nın, Çinli çip üreticisi Nexperia’nın faaliyetlerini kontrol altına alması, küresel otomotiv sektöründe yeni bir çip krizi endişesini beraberinde getirdi. Uzmanlar, çip tedarik zincirinde yaşanabilecek aksamaların üretimi durma noktasına getirebileceğini ve otomobil fiyatlarının yeniden yükselişe geçebileceğini vurguluyor.
ABD’nin Baskısı, Hollanda’nın Hamlesi
Hollanda hükümeti, bu ayın başında Çinli teknoloji şirketi Wingtech Technology’e bağlı Nexperia’ya müdahale etti. Bu adım, ABD’nin Çinli şirketlere yönelik ihracat kısıtlamalarını genişletmesinin ardından geldi. Ayrıca Washington yönetimi, sadece ana şirketleri değil, bu şirketlerin yüzde 50 ortaklıkla sahip olduğu iştirakleri de kontrol kapsamına aldı.
Nexperia’nın eski CEO’su Frans Scheper, Hollanda’nın bu hamlesinin arkasında Avrupa’daki üretimin Çin’e kaydırılacağı yönündeki kaygıların olduğunu savundu.
Üretim Durabilir, Fabrikalar Kapanabilir
Kriz henüz netlik kazanmamışken, sektör temsilcileri durumun ciddi boyutlara ulaşabileceğine dikkat çekiyor. Nexperia’nın üretimini durdurması halinde, otomotiv sektöründe büyük bir tedarik zinciri kesintisi yaşanabileceği belirtiliyor. Özellikle pandemi döneminde benzer bir çip krizi, fabrikaların geçici kapanmasına ve hem sıfır hem de ikinci el araç fiyatlarında büyük artışlara yol açmıştı.
Avrupa’dan Alarm Zilleri Çalıyor
Otomotiv İnovasyonu İttifakı CEO’su John Bozzella, çip sevkiyatlarının daha da gecikmesi durumunda birçok ülkede otomobil üretiminin sekteye uğrayabileceği uyarısında bulundu. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği ise, Nexperia'dan sağlanan parçaların yeni tedarikçilerden temin edilmesinin aylar sürebileceğini belirtti. Buna karşın, çip temini birkaç haftalık bir süreç olarak öngörülüyor.
Avrupa Birliği Genel Müdürü Sigrid de Vries ise yaptığı açıklamada, “Otomobil üreticileri tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için adımlar attı. Ancak risk tamamen ortadan kalkmış değil. Bu sorun, birçok tedarikçiyi ve neredeyse tüm otomobil üreticilerini etkileyen sektörler arası bir krizdir” ifadelerini kullandı.
Türkiye de Etkilenebilir
Nexperia, transistör ve diyotları içeren otomotiv çip pazarında yaklaşık yüzde 40’lık bir paya sahip. TechInsights verilerine göre, bu durum şirketi otomotiv elektroniği açısından kritik bir tedarikçi haline getiriyor. Türkiye’deki otomobil üreticileri ise ağırlıklı olarak Almanya, Hollanda, Japonya, ABD, Tayvan ve Güney Kore gibi ülkelerden gelen çiplere bağımlı durumda. Infineon, NXP, STMicroelectronics, Renesas, Texas Instruments ve ON Semiconductor gibi şirketlerle birlikte Nexperia da Türkiye otomotiv endüstrisi için önemli bir kaynak oluşturuyor.
Elektrikli Araçlar Krizi Derinleştirebilir
Günümüz araçlarında, sürücü koltuğunun pozisyonundan fren sistemine kadar birçok işlev çipler aracılığıyla kontrol ediliyor. Bununla birlikte Ortalama bir otomobilde 1.500 ila 3.000 arasında çip bulunurken, elektrikli araçların yaygınlaşması bu sayıyı daha da artırıyor. Bu da, çip krizinin etkisinin sadece üretim değil, aynı zamanda inovasyon açısından da sınırlayıcı bir faktör olabileceğine işaret ediyor.
Sonuç: Sektör Tetikte, Fiyatlar Yükselişe Hazır
Mevcut gelişmeler, küresel otomotiv sektörünün çip tedarikine ne denli bağımlı olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Üstelik Nexperia’ya yönelik müdahale, sadece üretim süreçlerini değil, tüketici fiyatlarını da doğrudan etkileyebilir. Önümüzdeki haftalarda yaşanacak gelişmeler, olası bir çip krizinin kapsamını netleştirecek.